| |
 |
Legende
Peter-Jan Wagemans 1953
I
Drie engelen worden door een schepnet uit het paradijs geslagen. Op aarde bezien zij de mens: een ongelukkige Ursula die haar broer Festus verstikt. De engelen zingen een spotlied op het menselijk streven en gaan terug. Festus ontvlucht Ursula in een fantasie over Polyandus; een blauwe koninginnenvlinder op wie hij verliefd is en die hij redt uit de klauwen van de nachtvlinder Krakola. Dan wordt hij opgeslokt door een walvis. Daar zit de priester Pontus, die van zijn geloof is gevallen. Zijn enige houvast is zijn pruik, die hij echter in de walvis heeft verloren. Nu slikt de walvis Nel door, in wie Festus Polyandus herkent. Maar hun liefde krijgt niet veel tijd, want de walvis wordt geharpoeneerd door drie walvisvaarders uit Neoncratio. Ook Ursula bevindt zich aan boord en krijgt het onmiddellijk aan de stok met Nel. Tijdens een ordinaire scheldpartij tussen de twee vrouwen vindt Pontus in het karkas van de walvis zijn pruik terug. De walvisvaarders willen niet dat Pontus er met hun buit vandoor gaat, wat leidt tot een wilde achtervolging, waardoor het schip langzaam gaat draaien. Als het in Neoncratio aankomt, denken de geleerden daar dat ze met een komeet te maken hebben. Het volk roept Zamar, hun leider, aan.
II
Het volk van Neoncratio hoopt op betere tijden. Zamar, een misvormd wezen, baseert zijn macht op de leer van het Nieuwe Bloed en op een legende die verwant is aan de Polyandusfantasie van Festus. Omdat het schip helemaal geen komeet blijkt te zijn, veroordeelt Zamar de geleerden ter dood. Pontus pleit voor hen en biedt als ruil voor hun vrijlating de zegen van zijn kerk aan. Zamar neemt zegen en pruik, maar executeert de geleerden toch en laat de bezoekers achter bij de walvisvaarders. Nel ondervraagt hen over de leer van het Nieuwe Bloed.
Ursula maakt haar zwart bij de dronken walvisvaarders die Nel vervolgens verkrachten. Niemand grijpt in. Ursula zoekt op een incestueuze manier troost bij Festus, maar die wijst haar af. Pontus begrijpt dat hij een nieuw geloof moet vinden. Hij besluit naar Zamar te gaan om zijn zegen weer terug te veroveren.
III
Ursula ziet haar hele misbruikte verleden met haar vader onder ogen. Ze kan het niet meer aan en pleegt zelfmoord.
Pontus vindt Zamars stem die de onduidelijke legende weer oplepelt. Als betoverd zet hij de drie stappen die Zamar voor hem uitstippelt, waardoor hij uiteindelijk zijn oude huid wil afstropen, in de hoop zichzelf te vernieuwen. Maar hij sterft.
Jaren later ontmoeten Festus en Nel elkaar weer. Nel heeft aan haar gevangenschap bij de drie walvisvaarders drie kinderen overgehouden. Festus merkt dat zijn liefde voor Nel niet weg is, en accepteert haar drie kinderen. En hoewel het geen engelen zijn, het zijn de vlinders van de toekomst.
|
|
|
|
|
|
|
