| |
 |
De zaak Makropulos
Leoš Janáček 1854 1928
I
Honderd jaar na de dood van baron Josef Ferdinand Prus wordt nog steeds om zijn nalatenschap gestreden, aangezien er geen testament is gevonden. Albert Gregor eist het landgoed Loukov op, dat Prus ooit mondeling aan de toen minderjarige Ferdinand Gregor zou hebben beloofd. Zijn tegenstander Jaroslav Prus beweert daarentegen dat de baron op zijn sterfbed mondeling het landgoed had nagelaten aan een onbekende, Mach Gregor. Advocaat Kolenatý en zijn assistent Vítek vertegenwoordigen Albert Gregor. Víteks dochter, de zangeres Kristina, dweept met de beroemde operaster Emilia Marty, die plotseling haar opwachting maakt bij Kolenatý. Zij weet te vertellen dat ’Mach Gregor’ de buitenechtelijke zoon was van de oude baron Prus en de Schotse zangeres Ellian MacGregor, en dat er een verzegeld testament te zijnen gunste met nog andere papieren in een kast ligt bij Jaroslav Prus thuis. Kolenatý vindt het testament en komt terug met Prus. Emilia zal met een brief van Ellian MacGregor bewijzen dat Ferdinand (Mac)Gregor baron Prus’ zoon was.
II
In het theater zoekt Prus Emilia op. Kristina en haar geliefde Janek, de zoon van Prus, verschijnen daar ook, evenals Gregor en Vítek. De seniele Hauk-Šendorf komt Emilia opzoeken, omdat ze hem doet denken aan Eugenia Montez, zijn Spaanse minnares van vijftig jaar geleden. Emilia stuurt allen weg, behalve Prus. Die spreekt over de brieven van Ellian MacGregor, die ondertekend zijn met E.M. Hij vermoedt dat haar werkelijke naam Elina Makropulos is, de alleenstaande moeder van een Ferdinand Makropulos, geboren op Loukov: de Ferdinand die in het testament wordt genoemd. Totdat zich een Makropulos als erfgenaam meldt, blijft het landgoed in bezit van Prus. Er is nog een tweede, verzegeld document, dat Emilia beslist van Prus wil kopen, maar hij weigert en vertrekt. Gregor komt terug en verklaart Emilia zijn liefde. Zij wijst hem af en valt in slaap. Als ze probeert Janek over te halen het document te stelen, komt Prus tussenbeide. In ruil voor een liefdesnacht met Emilia wil hij het document wel afstaan.
III
In een hotelkamer beklaagt de ontevreden Prus zich bij Emilia, want zij voelde aan als ijs. Een bediende brengt een brief: Janek heeft zelfmoord gepleegd uit liefde voor Emilia. Prus vertrekt. Hauk-Šendorf duikt weer op. Hij wil dat Emilia met hem meegaat naar Spanje. Net als ze daarin toestemt, komen Gregor, Kolenatý, Vítek, Kristina, Prus en een dokter, die Hauk-Šendorf meeneemt. De brief van Ellian MacGregor blijkt met moderne inkt geschreven te zijn. Terwijl Emilia zich omkleedt om te worden verhoord, worden haar koffers doorzocht. Nu blijkt dat zij al 330 jaar oud is en dat zij onder verschillende namen geleefd heeft, met steeds dezelfde initialen E.M. Haar vader was de Griekse arts Makropulos, die om bij keizer Rudolf II in de gunst te komen een verjongingsmiddel uitvond, dat hij op zijn 16-jarige dochter moest uitproberen. Toen deze daarop ziek werd, liet de keizer de vader ter dood brengen. Elina vluchtte met de formule, die uiteindelijk terechtkwam tussen de papieren van baron Prus. Het wondermiddel is uitgewerkt en zou opnieuw moeten worden ingenomen. Emilia Marty voelt zich dan ook zwak, maar wil liever sterven. Voordat zij de geest geeft, schenkt ze Kristina de Makropulos-formule, maar het meisje verbrandt het document.
|
|
|
|
|
|
|
